Kuptimi i madhësisë së vasketave në gastronomi
Nëse keni punuar ndonjëherë në një kuzhinë profesionale, restorant bufe ose keni parë vasketa inox të rreshtuara me kujdes brenda enës së madhe të banjo mari, këto nuk janë enë të rastësishme - ato ndjekin një sistem të standardizuar madhësie të njohur si Gastronorm, ose thjesht GN.
Por çfarë domethënie kanë këto numra - si GN 1/1, GN 1/2 ose GN 1/3? Sa të mëdhenj janë në të vërtetë? Dhe si e zgjidhni atë të duhurin për konfigurimin e kuzhinës suaj?
Një enë GN (shkurtim për enë Gastronorm) është një tavë e standardizuar për ruajtjen dhe servirjen e ushqimit që përdoret në industrinë e shërbimit ushqimor. Është një standard ndërkombëtar (EN 631) që përdoret në restorante, hotele, biznese kateringu madje edhe në kuzhina shtëpiake.
Shumica e enëve GN janë bërë prej çeliku inox, por ato mund të gjenden edhe në versione polikarbonati ose polipropileni për ruajtje të ftohtë ose të sallatave.
Bukuria e sistemit GN qëndron në përputhshmërinë e tij. Pasi të kuptoni madhësitë, mund të kombinoni enët me siguri.
Ky standardizim ju kursen kohë dhe para - do të thotë që vasketat, kapakët dhe pajisjet e kuzhinës nga marka të ndryshme mund të funksionojnë së bashku. Kjo është arsyeja pse furnizuesit e pajisjeve komerciale të kuzhinës i projektojnë enët e tyre të bufesë dhe kuzhinës bazuar në standardet GN.
GN 1/1 530 × 325mm Tavë me madhësi të plotë; përdoret në furra, bufe me banjo mari
GN 1/2 325 × 265mm Gjysmë madhësie; ideale për pjata /porcione më të vogla
GN 1/3 325 × 176mm E zakonshme për salca, sallata ose ëmbëlsira
GN 2/3 354 × 325mm Pak më e madhe se gjysma e madhësisë; përdoret për mish të pjekur ose pjata kryesore
GN 1/4 265 × 162mm E shkëlqyer për mbushje, salca, erëza
GN 1/6 176 × 162mm Ideale për sallata
GN 1/9 108 × 176 mm E përsosur për salca, garnitura, porcione të vogla
Çdo madhësi GN mund të vijë në thellësi të ndryshme - zakonisht 20 mm, 40 mm, 65 mm, 100 mm, 150 mm ose 200 mm.
Thellësia nuk është vetëm një numër - ajo ndikon drejtpërdrejt se sa ushqim mund të ruani ose gatuani në një nga këto vasketa.
Për shembull:
● GN 1/1 20 mm → rreth 3 litra
● GN 1/1 65 mm → rreth 9 litra
● GN 1/1 150 mm → rreth 21 litra
Kur zgjidhni thellësinë e duhur, mendoni për çfarë do ta përdorni vasketën:
● 20–40 mm: Sugjerohet për pjata të cekëta si peshk të pjekur ose për ekspozim.
● 65–100 mm: Perfekte për shumicën e gatimeve, si për gatime në avull apo ruajtjes së ushqimeve të gatuara.
● 150–200 mm: E shkëlqyer për supa apo gjellë të ndryshme.
Materiali i enës suaj GN ka aq rëndësi sa madhësia e saj. Ja llojet kryesore që do të gjeni:
Vasketat GN prej çeliku inox janë:
● Jashtëzakonisht të qëndrueshëm dhe rezistentë ndaj korrozionit.
● I përshtatshëm për përdorime të ushqimeve të nxehta ashtu edhe të ftohta.
● Mund të përdoret direkt nga ngrirja në furrë dhe më pas në lavastovilje.
Vasketat GN prej polikarbonati
● Transparentë - ideale për identifikim të shpejtë të ushqimit.
● Përdoren kryesisht për ruajtje të ftohtë, sallata të ndryshme ose banakë frigoriferikë.
● Të lehtë dhe rezistentë ndaj çarjeve.
Vasketat GN prej polipropileni
● Mundësi ekonomike për ruajtje në të ushqimeve të ftohta.
● Pak më të butë se polikarbonati.
● Të shkëlqyera për zonat e përgatitjes dhe organizimin e përbërësve.
Zbatimet praktike në sektorin e shërbimin ushqimor
Restorante dhe Hotele: Shefat e kuzhinës përdorin tiganë GN në furra, banjo mari për gatim dhe mbajtjen e ushqimit të ngrohtë. Madhësia standarde lejon rrotullim efikas të ushqimit dhe kontroll të temperaturës.
Shërbim Cateringu dhe Bufe: Tiganë GN përdoren në enët e gatimit dhe në prezantimin e tyre në bufe. Për shembull, për një mëngjes bufe në hotel mund të përfshijë vasketat GN 1/1 për vezë të fërguara, GN 1/2 për proshutë dhe salçiçe, dhe GN 1/3 për perime.
Sallatat dhe ushqimet e ftohta: Enët plastike GN janë ideale për ruajtjen e gatimeve të ftohta. Për sallatat mund të përdorë disa vasketa me dimensione GN 1/6 dhe 1/9 për mbushje, salca dhe fruta.
Furra buke dhe dyqane ëmbëlsirash: Bukëpjekësit shpesh përdorin tava GN 1/1 ose 2/3 për pjekjen e ëmbëlsirave, ruajtjen e brumit ose ftohjen e produkteve të gatshme.
Si të Zgjidhni Enën e Duhur GN?
- Kontrolloni përputhshmërinë e pajisjeve: Sigurohuni që furra, ngrohësja ose ena juaj e gatimit është projektuar për enë me madhësi GN.
- Përcaktoni materialin: Çelik inox për gatim dhe ngrohje, plastikë për përgatitje dhe ruajtje të ftohtë.
- Zgjidhni thellësinë e duhur: Merrni në konsideratë madhësinë e porcionit, vëllimin e gatimit dhe kërkesat për sasinë e ushqimit.
- Përdorni kapakë për higjienë më të mirë: Shumë enë GN kanë kapakë të sheshtë, të shpuar ose në formë kupole. Ato me shpim janë perfekte për avullim, ndërsa kapakët në formë kupole janë të shkëlqyer për ekspozim.
- Zgjidhni dizajne që mund të sistemohen dhe pastrohen lehtë, skaje të lëmuara që e bëjnë pastrimin më të lehtë dhe më të sigurt.
